«Баланың дене тәрбиесіндегі отбасының рөлі»

Дайындаған: дене шынықтыру нұсқаушысы Шуханова Н.С. Қостанай қаласы, 2025 жыл Адам өмірінде қозғалыстың маңызы зор екенін бәрі біледі. Бірақ, өкінішке қарай, білім мен оны іс жүзінде қолдану арасында үлкен алшақтық жиі кездеседі. Ал шындығында, бұлшық ет жүйесін үнемі, тіпті аз ғана күнделікті белсенділікпен жаттықтырып отыратын адамдардың жарақат алу және ауруға шалдығу қаупі әлдеқайда төмен. Балалар дәрігерлерінің, медициналық комиссиялар мен сақтандыру ұйымдарының статистикалық деректері қозғалыстың және дұрыс тамақтанудың балалар мен ересектер өміріндегі аса маңызды рөлін дәлелдейді. Адам миы, әсіресе бейсаналы ойлау, әсерлер арқылы «қоректенеді». Кейін біздің іс-әрекетіміздің 80%-ы дәл осы бейсаналы тәжірибеге сүйенеді. Сондықтан балаларға денсаулықтың құндылығын түсіндіру, оны сақтау мен шынықтыруға үйрету — балабақшада да, отбасында да өте маңызды. Балаларға белгілі бір әрекеттер мен әдеттердің маңызын түсіндіріп қана қоймай, өз үлгіңізді көрсету – ең бастысы. Таңертеңгілік жаттығу жасаңыз, көбірек қимылдаңыз, дене шынықтырумен және спортпен айналысыңыз, салауатты өмір салтын ұстаныңыз, балаларды да белсенді әрекетке тартыңыз – сонда олар дені сау, табысты азаматтар болып өседі. Ата-аналар – балалар үшін үлгі тұтар тұлға, беделді адам. Баланы кішкентайынан өз денсаулығын бағалауға және оған қамқор болуға үйретіңіз.Бірлескен іс-әрекеттер балалар мен ересектерді жақындастырады, біріктіреді. Ата-ананың ұстанымы баланың дене шынықтыру мен спортқа деген көзқарасын айқындайды. Егер ересектер салауатты өмір салтын ұстанып, балалармен бірге қарапайым жаттығулар жасаса, сергек болса – бұл «құнарлы топырақ», онда жақсы нәтиже өсіп шығады: дені сау, белсенді, спортты сүйетін балалар. Тек денсаулықтың маңыздылығы туралы айту жеткіліксіз. Күн сайын, кішкентай болса да, нақты қадамдар жасау қажет. Сонда ғана адам өмірінің берік, салауатты іргетасы қаланады. Балабақшада өтетін спорттық және дене шынықтыру шараларына жиі қатысыңыздар. Балалар ересектердің қатысқанына қуанады және өз ата-анасымен мақтанады. Отбасылық жарыстар мен спорттық мерекелер отбасыны біріктіреді, қуаныш сыйлайды және балалардың есінде ұзақ сақталады. Үйде де балалар үшін шағын қозғалыс ойындарын, көңілді мерекелер ұйымдастырыңыз. Бұл сіздің балаңыздың денсаулығымен, өмірге белсенді көзқарасымен және болашақ жетістігімен қайтарылады. Мұндай шараларды өткізуге ең қолайлы күндер – сенбі, жексенбі, мереке, демалыс және каникул күндері. Басқарушы кез келгені бола алады: ана, әке, ата, әже, ұл, қыз, тәтесі немесе көкесі. Отбасында әркім өзіне белгілі бір уақыт бөлігін немесе іс-шараны жоспарлап, кезекпен басқара алады. Таңертең төсекте жатып жасалатын жеңіл жаттығулар: ● Арқаңызбен жатып, қол мен аяқтарыңызды созып, бүкіл денеңізбен керіліңіз; Аяқ ұштарын өзіңізге тартып, созыңыз; ● Қолды басыңыздың артына жіберіп, алақаныңызды жазып, саусақтарыңызды созыңыз, терең тыныс алыңыз; ● Содан кейін қолдарыңызды бойыңызға түсіріп, дем шығарыңыз. Жаттығуды жағымды оймен немесе сөзбен сүйемелдеңіз: «Қайырлы таң! Қандай тамаша! Мен дін аманмын! Барлығы аман! Мен өз отбасымды жақсы көремін!» ● Сол қалыптан шынтақты басыңыздың артына қойып, аяқтарыңызды тік ұстап, бірнеше рет денеңіздің жоғарғы бөлігін көтеріңіз; ● Арқаңызбен жатып, аяқтарыңызды бірнеше рет жоғары көтеріп, «тік бұрыш» жасауға тырысыңыз; Алақандарыңызбен және аяқ ұштарыңызбен айналмалы қозғалыстар жасаңыз; ● Бір бүйіріңізге, арқаңызға, екінші бүйіріңізге, ішіңізге аунап көріңіз; ● Ішпен жатып, қол мен аяқтарыңызды созып, арқаны иіп, кеудеңіз бен аяқтарыңызды көтеріп, «Керемет! Өте жақсы!» деп айтыңыз. Жаттығуларды 2–4 рет күлімдеп, жақсы көңіл-күймен орындаңыз. Басқа бөлмеден естілетін жалпы «Тұрамыз!» деген команда бүкіл отбасына сергектік пен шаттық сыйлайды. Үлкен бөлмеде немесе дәлізде бірге гимнастика жасау – одан асқан жақсы нәрсе жоқ! Жаттығулар қарапайым әрі барлық жастағы адамдарға қолжетімді болуы тиіс. Ең қызықтысы – импровизациялар мен қимылды ойындар. Содан кейін – душ! Бұл таңертеңгі рәсім балалар үшін де, ересектер үшін де шынайы қуанышты су мерекесіне айналады.